LW Bogdanka SA

LW Bogdanka SA jest jednym z czołowych polskich producentów węgla kamiennego. Jest również liderem innowacyjności i efektywności w krajowym górnictwie. Pozyskiwany węgiel kamienny energetyczny stosowany jest przede wszystkim do produkcji energii elektrycznej, cieplnej i produkcji cementu. Odbiorcami Spółki są w głównej mierze firmy przemysłowe, przede wszystkim podmioty prowadzące działalność w branży elektroenergetycznej, zlokalizowane we wschodniej i północno-wschodniej Polsce. Obszar górniczy eksploatowany przez GK LW Bogdanka podzielony jest na trzy pola wydobywcze:

• Pole Bogdanka

• Pole Nadrybie

• Pole Stefanów

a szyby kopalni zlokalizowane są w Bogdance, Nadrybiu i Stefanowie (z czego szyby wydobywcze znajdują się wyłącznie w Bogdance i Stefanowie). W tworzonej przez LW Bogdanka SA grupie kapitałowej znajduje się Łęczyńska Energetyka Sp. z o.o. oraz trzy spółki-córki utworzone w latach 2013-2014. Te ostatnie przejęły pewne funkcje realizowane pierwotnie przez kopalnię i są w 100% własnością LW Bogdanka SA.

Głównym źródłem przychodów ze sprzedaży Grupy jest produkcja i sprzedaż węgla energetycznego realizowana przez LW Bogdanka SA. Działalność ta generuje w każdym z porównywanych okresów sprawozdawczych ponad 95% osiąganych przez GK LW Bogdanka przychodów ze sprzedaży.

Patrząc na dominującą działalność związaną z wydobyciem i obróbką węgla kamiennego, przedsiębiorstwo jest przede wszystkim dostawcą surowca dla innych branż (przemysł energetyczny, produkcja cementu, branża chemiczna), znajdującym się na początku ich łańcucha dostaw.

Wizja

Bogdanka jest mocnym ogniwem w łańcuchu wartości Grupy Enea i liderem efektywności w branży górniczej z najwyższymi standardami w zakresie bezpieczeństwa pracy.

Misja

Bogdanka, budując bezpieczeństwo energetyczne kraju, jest pewnym i wiarygodnym dostawcą węgla dla energetyki zawodowej, utrzymującym przewagę konkurencyjną i trwały wzrost wartości Spółki, doskonaląc się w zakresie standardów bezpieczeństwa pracy, ochrony środowiska i wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań.

Kompleksowe podejście do odpowiedzialnego zarządzania wiąże się z całościowym spojrzeniem na organizację i jej wyniki. Jednym z modelowych spojrzeń jest analizowanie procesu tworzenia wartości poprzez analizę sześciu kapitałów: finansowego, intelektualnego, produkcyjnego (operacyjnego), społecznego social, ludzkiego oraz naturalnego.

Kapitał naturalny – model tworzenia wartości: Osiadanie terenów, pod którymi prowadzone jest wydobycie i aktywne kształtowanie życia przyrodniczego na tych obszarach. Kształtowanie krajobrazu poprzez rekultywację i planowane zagospodarowywanie składowiska odpadów górniczych. Ograniczanie negatywnego oddziaływania na środowisko naturalne, poprzez ograniczenie emisji do środowiska i gospodarcze wykorzystanie odpadów górniczych oraz wód dołowych

Kapitał naturalny jest tym kapitałem, którego my ludzie najczęściej nie potrafimy odbudowywać.

Szacunek dla wyczerpywalnych zasobów sprawia, że Spółka od lat koncentruje swoją uwagę na pozyskiwaniu ich w sposób efektywny, tj. w sposób, który ogranicza bezpowrotne tracenie części węgla i pozostawianie go w złożu. Przede wszystkim stała się liderem w pozyskiwaniu surowca z cienkich pokładów, których eksploatacja w innych kopalniach jest uznawana za nieopłacalną i są one bezpowrotnie tracone.

Choć spalanie węgla bezwzględnie oznacza powstawanie dwutlenku węgla, to jego odpowiednie spalanie, a także właściwe przygotowanie paliwa i laboratoryjna kontrola jego parametrów, może przyczynić się do radykalnego obniżenia zawartości w produktach spalania innych substancji (np. związków siarki i pyłów). Wydobywany węgiel jest sortowany do właściwych frakcji ziarnowych i oczyszczany z nadmiernej ilości popiołu w najnowocześniejszym w kraju zakładzie przeróbki mechanicznej. Jego parametry są też wcześniej prognozowane dzięki wykorzystaniu 3-wymiarowego cyfrowego modelu złoża. Kopalnia współpracuje z odbiorcami przemysłowymi, dzięki czemu paliwo może być spalane w instalacjach dobrze przystosowanych do jego parametrów fizykochemicznych, w tym odsiarczenia i odpylenia spalin. W świetle dyskusji, która przetoczyła się przez media w Polsce, wartym podkreślenia jest to, że LW Bogdanka SA, której sprzedaż węgla klientom detalicznym (gospodarstwom domowym) ma charakter marginalny. Spółka:

• nie prowadzi sprzedaży węgla niesortowanego i nieoczyszczonego,

• nie prowadzi sprzedaży do odbiorców detalicznych odpadów węglowych z zakładu mechanicznej przeróbki – tzw. mułów i flotokoncentratów.

Od wielu już lat kopalnia nieustannie poszukuje metod i technologii, pozwalających na nowe gospodarcze wykorzystanie skały płonnej, na którą obecnie zapotrzebowanie jest niewystarczające, przez co w dużej części trafia na składowisko.

Świadomość charakteru oddziaływania determinuje szereg innych działań związanych z ochroną lokalnej przyrody, wpływu na nią podnoszącego się poziomu wód powierzchniowych, rekultywacją i kształtowaniem krajobrazu.

LW Bogdanka SA wspólnie z partnerami zewnętrznymi od lat stara się coraz lepiej poznawać charakter zmian w otoczeniu przyrodniczym. Podejmuje działania na rzecz wyeliminowania, ograniczenia i rekompensowania wpływu prowadzonej działalności na przyrodę, zwłaszcza na jej najcenniejsze elementy. Wiedza ta stanowi jeden z elementów unikalnych kompetencji, który wyróżnia LW Bogdankę SA na tle branży. To inny wymiar biznesowej efektywności, który sprawia, że kopalnia nie tylko jest bardziej przyjazną dla otoczenia, ale również bardziej przewidywalną i stabilną z punktu widzenia inwestorów rynku kapitałowego. Wieloletni monitoring umożliwił dogłębne poznanie i zrozumienie większości mechanizmów wpływu działalności kopalni na stan przyrody w otoczeniu obszaru górniczego, zwłaszcza mechanizmy krążenia wód, przemieszczania się zanieczyszczeń itp. Szczególna odpowiedzialność spoczywa na kopalni ze względu na to, że w jej bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się chronione prawem obszary o wyjątkowych walorach wodno-torfowiskowych. Mimo to jej oddziaływanie i zagrożenia z tym związane udało się sprowadzić do minimum.

Efektywne zarządzanie środowiskowe opiera się na Zintegrowanym Systemie Zarządzania Jakością Środowiskiem i BHP. Jest on zgodny z normami PN-EN ISO 9001:2009, PN-EN ISO 14001:2005, PN-N-18001:2004 i dodatkowo w zakresie BHP z brytyjską normą BS OHSAS 18001:2007, a poszczególne certyfikacje zostały odnowione w 2018 roku. Kwestie środowiskowe są uwzględnione jako kluczowe na mapie ryzyka korporacyjnego. Są także zdefiniowane w systemie zintegrowanego zarządzania ryzykiem korporacyjnym.

Biosfera

Kopalnia, jej infrastruktura oraz obszary górnicze „Puchaczów V” i „Stręczyn” otoczone są terenami chronionymi. Łączna powierzchnia obszarów cennych przyrodniczo, na których kopalnia prowadziła działalność, to niezmiennie 350 ha. W bliskim sąsiedztwie zakładów zlokalizowane są:

• Poleski Park Narodowy

• Park Krajobrazowy Pojezierze Łęczyńskie

  • Obszar Natura 2000

Przy relatywnie wysokim poziomie wód gruntowych w okolicach Bogdanki, jego dalsze podnoszenie, przyczynia się do powiększania obszarów podmokłych, które mają wręcz charakter trwałych podtopień. W efekcie na danych użytkach zielonych, zwłaszcza w nieckach pozostałych po dawnej eksploatacji torfu, powstały trwałe zalewiska. Mimo że osiadanie jest efektem działalności człowieka, powiększające się tereny podmokłe i podtopione stają się cennymi siedliskami dla gatunków ptaków występujących na obszarze Polesia. Tym samym kopalnia poprzez działalność przemysłową nie tyle ujemnie wpływa na ptaki, ale pośrednio przyczynia się do rozwoju ich populacji.

Jednym z najciekawszych projektów realizowanych w celu ochrony bioróżnorodności jest projekt „Ścieżka edukacyjna Nadrybie”. W miejscowości Nadrybie niecka osiadania wypełniła się wodą, a teren ten stał się atrakcyjny dla wielu gatunków ptaków i innych zwierząt. LW Bogdanka SA postanowiła objąć go szczególną opieką i udostępnić innym. Zalewisko zostało ujęte w sieć „Natura 2000”. Kopalnia we współpracy z Ogólnopolskim Towarzystwem Ochrony Ptaków (OTOP) zdecydowała się stworzyć wokół zbiornika nową ścieżkę edukacyjną „Nadrybie”. Uroczyście ścieżka została otwarta w październiku 2015, z okazji Europejskich Dni Ptaków. Ścieżka edukacyjna umożliwia obserwację różnych typów siedlisk i charakterystycznych gatunków zwierząt. Na ponad dwukilometrowej trasie znajdują się miejsca do odpoczynku, a także przystanki z tablicami edukacyjnymi opisującymi możliwe do zaobserwowania ptaki, płazy, rośliny, motyle, ważki, ssaki i gady. Można zetknąć się tam z wieloma gatunkami ptaków, także tych rzadkich, wymienionych w Polskiej Czerwonej Księdze. Wiosną żerują tam rybitwy: białoskrzydła, białowąsa, czarna oraz mewa śmieszka. Usłyszeć można również m.in.: trzciniaki, rokitniczki, kapturki, piegże czy słowiki szare, a także bąka, bączka i wodnika.

Gospodarka wodna – circular economy

Od lat Spółka kładzie duży nacisk na gospodarcze wykorzystywanie wód pochodzących z odwadniania górotworu, co z technologicznego punktu widzenia nie zawsze jest proste.Milowym krokiem w zwiększeniu stopnia wtórnego wykorzystania wód podziemnych było oddanie do użytku w grudniu 2015 r. Stacji Uzdatniania Wody (SUW) w Bogdance, które umożliwiło uzdatnienie i wykorzystanie do celów technologicznych czy bytowych ponad 2 mln m3 wód kopalnianych w 2017 r. Inwestycji towarzyszyła również modernizacja oczyszczalni ścieków w Bogdance. Realizacja inwestycji umożliwiła:

  • produkcję wody pitnej z wód dołowych oraz oczyszczonych ścieków deszczowych (w ten sposób zabezpieczono bieżące i przyszłe zapotrzebowanie LW Bogdanka SA na wodę pitną),
  • produkcję wód technologicznych z wód dołowych oraz oczyszczonych ścieków sanitarnych i deszczowych (w ten sposób zabezpieczono bieżące i przyszłe zapotrzebowanie LW Bogdanka SA na różne rodzaje wód: przeciwpożarową, na wodę do układu centralnej klimatyzacji),
  • zamknięcie obiegów wodnych, ścieków sanitarnych i deszczowych w ramach pola wydobywczego Bogdanka, skutkujące uzyskaniem efektu ekologicznego w postaci ograniczenia poboru wód podziemnych o ok. 260 000 m3/rok i ograniczenie ilości odprowadzanych ścieków oczyszczonych o około 300 000 m3/rok,
  • poprawę pracy oczyszczalni ścieków.

Nie jest to nic innego, jak zastosowanie koncepcji gospodarki obiegu zamkniętego (circular economy) w praktyce, realizowane w Bogdance od wielu już lat.

Gospodarka odpadami nastawiona na efektywność

Z wydobyciem węgla urabiany i wydobywany jest kamień (tzw. skała płonna). Skała stanowi podstawową kategorią odpadów powstającą w wyniku działalności kopalni.

LW Bogdanka SA chciałaby zapewnić możliwie najwyższy poziom gospodarczego wykorzystania skały płonnej. Chodzi o to, by możliwie najmniej skały trafiało na składowisko w Bogdance. Z jednej strony pojemność składowiska jest ograniczona, z drugiej jest to po prostu cenny i pełnowartościowy surowiec. Prowadzono analizy pod kątem wykorzystania jej jako materiału przekładkowego na składowiskach komunalnych, m.in. ze względu na znajdujące się w skale bakterie (metanotrofy), które eliminują powstający w procesach gnilnych metan. W latach poprzednich skała płonna była wykorzystywana, jako surowiec do produkcji ceramiki budowlanej a w ostatnim roku służyła również produkcji cementu w Cementowni „Ożarów”. Niemniej, gospodarczo skała płonna w największym stopniu wykorzystywana jest przede wszystkim do utwardzania dróg i placów oraz w procesie rekultywacji terenów zdegradowanych (ok. 98% zagospodarowanych odpadów). Polega ona na przywróceniu tym terenom pierwotnej rzeźby poprzez wypełnienie wyrobisk odpadami górniczymi, a następnie przykryciu ich warstwą glebową i zagospodarowaniu w kierunku rolnym bądź zadrzewieniowym (właściciele terenów rekultywowanych posiadają stosowne decyzje organów ochrony środowiska). Sukcesem roku 2016 jest uzyskanie certyfikatu Instytutu Dróg i Mostów na stosowanie wybranych frakcji skały jako kruszywa. Otwiera to całkiem nowe możliwości wykorzystania posiadanych zasobów kamienia, a także daje szanse na oszczędności środowiskowe, poprzez zmniejszenie konieczności pozyskiwania kruszyw naturalnych w zakładach, których działalność powoduje nieodwracalne zmiany w środowisku naturalnym.